احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
529
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
بيمارى ، بهترين راه براى درمان التهاب حاد كيسهى صفرا در صورت امكان جراحى سريع و زودهنگام مىباشد . ميزان بروز عوارض و اختلالات حاصل از التهاب حاد كيسهى صفرا كه ناشى از عواملى غير از سنگهاى صفراوى است ، بيش از عوارض التهاب حاد كيسهى صفرا ، ناشى از سنگ مىباشد . به نظر مىرسد كه درمان موفقيتآميز التهاب حاد كيسهى صفرا كه در نتيجهى عوامل غير سنگى ايجاد شده است ، عمدتا به تشخيص زودهنگام و مداخلهى سريع جراحى ، همراه با توجه زياد و موشكافانه به واقعيتهاى پس از عمل بستگى داشته باشد . آنتىبيوتيكها نيز در بيماران مبتلا به عوارض عفونى مىتوانند مورد استفاده قرار گيرند . ميزان مرگومير در بيماران مبتلا به التهاب حاد كيسهى صفرا ( كلهسيستيت حاد ) 5 % تا 10 % بوده و تقريبا بهطور كامل محدود به بيماران بالاى 60 سال كه بهطور همزمان مبتلا به بيمارىهاى وخيم و بدحال هستند و همچنين بيماران مبتلا به عوارض عفونى مىباشد . لازم به ذكر است كه هرچند بيمارى حاد كيسهى صفرا در هر سنى ممكن است ايجاد شود ولى به نحو بارزى در سنين ميانى ايجاد مىشود . التهاب مزمن كيسهى صفرا : التهاب مزمن كيسهى صفرا ( كلهسيستيت مزمن ) به علايم غير حاد ناشى از سنگهاى صفراوى گفته مىشود كه بهتر است از آن تحت عنوان درد صفراوى نام ببريم . التهاب مزمن جدار كيسهى صفرا تقريبا هميشه با سنگ كيسهى صفرا ايجاد مىشود كه البته مانند التهاب حاد نيازى به انسداد مجرا نيست و احتمال دارد كه در اثر التهاب حاد كيسهى صفرا نيز ايجاد شود كه اين مورد بسيار نادر است و اغلب هيچ تاريخچهاى از فرد مبنى بر وجود التهاب حاد قبلى يافت نمىشود . از طرفى در كيسهى صفراى بيش از يك چهارم افراد مبتلا به التهاب مزمن ، عوامل عفونى نيز يافت مىشود . علايم اين بيمارى به صورت دردى مداوم در ناحيهى اطراف معده و در سطح بدن و يا يك چهارم فوقانى راست شكم است كه سريعا پديدار مىشود و در عرض چند دقيقه شدت آن به حد ثابتى مىرسد . بعد از آن در مدت 30 دقيقه تا چند ساعت شروع به از بين رفتن تدريجى مىكند . همچنين ممكن است اين درد به سمت رأس استخوان كتف يا شانهى راست نيز كشيده شود ، به علاوه تهوع و استفراغ نيز ممكن است به همراه دردهاى صفراوى وجود داشته باشد اما علايمى مانند : تب و يا احساس تودهاى در شكم وجود ندارد . حملات اين بيمارى در فواصل زمانى متفاوتى در روز و حتى سال رخ مىدهد . علايم ديگرى مانند : سوءهاضمه ، عدم تحمل غذاهاى چرب ، نفخ ، سوزش سر دل و آروغ زدن نيز ممكن است در بيماران مبتلا به سنگهاى صفراوى كه دچار اين بيمارى نيز شدهاند ديده شود . ولى با وجود اين ، علايم مذكور غير اختصاصى است و به كرات در افراد داراى كيسهى صفراوى طبيعى نيز رخ مىدهد . انجام عمل جراحى معمولا در تمام بيماران سبب بر طرف شدن علايم درد صفراوى مىشود و از عوارض بعدى آن مانند : التهاب حاد كيسهى صفرا و سنگ مجراى مشترك صفراوى جلوگيرى مىكند . لازم به ذكر است كه صفراى داخل كيسه كه در ابتدا استريل است جذب مىشود ولى به علت ادامهى ترشح موكوس از مخاط ، اين اتساع رخ مىدهد ، تودهى ايجاد شده قابل رؤيت و به راحتى قابل لمس است . در اين موارد كيسهى صفرا بهطور كلى حساس است و بيمار ممكن است به علت فشار گرههاى لنفى اطراف مجراى مشترك يا تورم ذخيرهى اطراف آن زردى خفيف نيز داشته باشد . معمولا علامت مشخصى ندارد ، هرچند كه درد مزمنى بهطور طولانى در ناحيهى فوقانى و راست شكم احساس مىشود . در اين عارضه خارج كردن كيسهى صفرا پيشنهاد